Κρασί
Στο βόρειο Αιγαίο,
στη νήσο Λήμνο, της ομώνυμης περιφερειακής ενότητας, καλλιεργείται σε μεγάλη έκταση η λευκή ποικιλία Μοσχάτο Αλεξανδρείας και από αυτήν παράγονται οίνοι ΠΟΠ Λήμνος (θεσπίστηκε το 1982). Παρότι η νομοθεσία ορίζει όλη τη Λήμνο ως επιτρεπόμενη περιοχή καλλιέργειας, πρακτικά, οι αμπελώνες του Μοσχάτου Αλεξανδρείας βρίσκονται κυρίως στο κεντρικό και νότιο τμήμα του νησιού, και ειδικότερα σε μέρη των περιοχών Ατσικής, Μούδρου και Νέας Κούταλης, όπου είναι προστατευμένοι από τους βόρειους ανέμους.
Η Λήμνος είναι ένα σχετικά μικρό και χαμηλό νησί, που δεν έχει κάποιο ψηλό βουνό, αλλά χαρακτηρίζεται από πολλούς λόφους. Λόγω των ευνοϊκών κλιματικών συνθηκών, μεγάλο ποσοστό των αμπελιών της βρίσκεται υπό το καθεστώς βιολογικής καλλιέργειας.
Περίπου 10 χρόνια μετά τη θέσπιση του γλυκού οίνου ΠΟΠ Μοσχάτος Λήμνου, η σημαντική ποικιλία της, το Μοσχάτο Αλεξανδρείας απέκτησε και αυτή ανάλογη γεωγραφική ένδειξη και για τους ξηρούς οίνους.
Από το 2011, όπου θεσπίστηκε ως ΠΟΠ, επιτρέπεται και η παραγωγή ερυθρών κρασιών από την ερυθρή ποικιλία Λημνιό, που τοπικά καλείται Καλαμπάκι, καθώς και ερυθρών γλυκών κρασιών από Λημνιό και Μοσχάτο Αλεξανδρείας. Τα γλυκά κρασιά πρέπει να παλαιώνουν για τουλάχιστον 24 μήνες σε δρύινα βαρέλια πριν την εμφιάλωσή τους.
Το Μοσχάτο Αλεξανδρείας είναι για τη Λήμνο σχεδόν μονοκαλλιέργεια και παραδοσιακά χρησιμοποιείται ως ποικιλία τριπλής χρήσης: για οινοποίηση, για
παραγωγή σταφίδας και ως επιτραπέζια. Ήρθε στη Λήμνο στις αρχές του 20ου αιώνα από Λημνιούς Αιγυπτιώτες,αρχικά καλλιεργήθηκε σε μικρή έκταση αλλά σταδιακά επεκτάθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό, περιορίζοντας σημαντικά την έως τότε κυρίαρχη ποικιλία της Λήμνου.
Η αναφερόμενη στις αρχαίες πηγές ως “λημνία άμπελος” είναι η ερυθρή Καλαμπάκι. Στη διάρκεια του 20ου αιώνα το Λημνιό περιορίστηκε σε μικρή, ξερή & βραχώδη περιοχή, από την οποία πήρε & το όνομά του, αφού καλαμπάκι σημαίνει βράχος. Η ένταξή της στην ονομασία προέλευσης αναμένεται να συμβάλει στην αύξηση της έκτασης καλλιέργειας (μόνο περί τα 500 στρ. σήμερα, από 7.000 στρ. στα μέσα της δεκαετίας του 1940), αλλά & στη βελτίωση της ποιότητας των παραγόμενων σταφυλιών.
Η ζώνη Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης Σάμος αφορά την παραγωγή γλυκών οίνων αποκλειστικά από την ποικιλία Μοσχάτο Σάμου (Άσπρο Μοσχάτο). Τα κρασιά παράγονται είτε από λιαστά σταφύλια με διακοπή της αλκοολικής ζύμωσης (φυσικώς γλυκύς), είτε ως ενισχυμένοι οίνοι από λιαστά σταφύλια, με αύξηση του αλκοολικού τίτλου από την προσθήκη αλκοόλης αμπελοοινικής προέλευσης (φυσικός γλυκύς). Τα αρώματά τους είναι ιδιαίτερα απολαυστικά και πλούσια, με έντονες ανθικές νότες, όπως του τριαντάφυλλου και των ανθέων εσπεριδοειδών, φρουτώδη χαρακτηριστικά, όπως εσπεριδοειδή και πυρηνόκαρπα, με εξαιρετική δυνατότητα παλαίωσης, κατά την οποία αναπτύσσονται τόνοι μελιού, ξηρών καρπών και ποτ
πουρί.
Οι αμπελώνες βρίσκονται σε κοινότητες στο μεγαλύτερο τμήμα του νησιού, στις πλαγιές του όρους Άμπελος και στις παρυφές του όρους Κερκετέας. Το υψόμετρο ξεκινά από το επίπεδο της θάλασσας και μπορεί να φτάσει τα 900 μέτρα. Τα εδάφη είναι κυρίως σχιστολιθικά, χαλικώδη, με καλή αποστράγγιση και μέτρια γονιμότητα. Το κλίμα είναι μεσογειακό, με ήπιους χειμώνες και ξηρά καλοκαίρια. Οι βόρειοι άνεμοι, σε συνδυασμό με το υψόμετρο, επιμηκύνουν την περίοδο του τρύγου, η οποία μπορεί να συνεχιστεί μέχρι και μετά το τέλος Σεπτεμβρίου.
